Dwór w Lipcach – rodowa rezydencja Ferberów

Dwór Ferberów w Lipcach, obecnie dzielnicy Gdańska, to wyjątkowy zabytek o bogatej historii, sięgającej połowy XVI wieku. Majątek nabył w 1550 roku burmistrz Gdańska Konstanty Ferber, który zakupił urząd sołtysa oraz przypisany do niego dwór i grunty. Od tego momentu posiadłość stała się rodowym majątkiem wpływowego rodu Ferberów, którego członkowie przez stulecia kształtowali dzieje Gdańska.

Dwór został wzniesiony na planie prostokąta po jednej stronie rzeki Raduni, otoczony parkiem i ogrodem, a po drugiej stronie powstały gospoda, browar oraz stawy rybne. W XVII wieku obiekt był na tyle okazały, że w 1677 roku zatrzymał się w nim król Jan III Sobieski wraz z królową Marysieńką podczas podróży do Gdańska.

Przez wieki dwór wielokrotnie przebudowywano. Na początku XVIII wieku Nathanael Gottfried Ferber nadał mu nowy wygląd, przywracając świetność po zniszczeniach spowodowanych najazdem Kozaków w 1734 roku. Kolejne modernizacje miały miejsce po wojnach napoleońskich (1807–1813), kiedy Lipce były wielokrotnie plądrowane, a powódź spowodowana przerwaniem wału Raduni zniszczyła część założenia dworskiego.

W 1813 roku, po śmierci ostatniego z rodu Ferberów, majątek trafił do spadkobierców i został przebudowany w stylu klasycystycznym. Dwór należał kolejno do rodzin von Wagenfeldów i Mischów, a w latach 1822–1892 był własnością gdańskich diakonisek, które prowadziły tam szpital.

W okresie międzywojennym działały tu szkoła ogrodnicza dla dziewcząt (1918–1933) i sanatorium (1933–1945). Wtedy dobudowano werandę, stołówkę i zamontowano nowoczesne instalacje.

Do dziś zachowały się elementy świadczące o bogatej historii obiektu, m.in. XIX-wieczna sztukateria oraz zabytkowa sień. Otaczający dwór park, znany obecnie jako Park Ferberów, przypomina o dawnej świetności tego miejsca, które przez wieki pozostawało świadkiem burzliwych dziejów regionu.